Co dokładnie mówi wykaz urządzeń G1
Załącznik do rozporządzenia oddziela urządzenia, instalacje i sieci elektroenergetyczne o napięciu znamionowym nie wyższym niż 1 kV od urządzeń, instalacji i sieci o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV.
W praktyce oznacza to, że wpis do 1 kV nie powinien być odczytywany jako ogólne uprawnienie do wszystkich urządzeń elektrycznych.
Dla kogo najczęściej wystarcza zakres do 1 kV
- elektromonterzy instalacji w budynkach mieszkalnych i usługowych
- pracownicy utrzymania ruchu obsługujący urządzenia niskiego napięcia
- serwisanci maszyn i urządzeń zasilanych z instalacji do 1 kV
- instalatorzy i konserwatorzy pracujący wyłącznie w tym zakresie napięć
Oprócz napięcia trzeba sprawdzić konkretne urządzenia i rodzaj wykonywanych czynności.
Kiedy potrzebny jest zakres powyżej 1 kV
Zakres powyżej 1 kV jest potrzebny wtedy, gdy obowiązki obejmują urządzenia, instalacje lub sieci o wyższym napięciu znamionowym, na przykład elementy infrastruktury średniego napięcia.
Nie warto wybierać go wyłącznie „na zapas”. Egzamin powinien sprawdzać wiedzę odpowiadającą rzeczywistemu zakresowi, a późniejsza praca wymaga praktycznego przygotowania do dodatkowych zagrożeń.
Czy powyżej 1 kV obejmuje również do 1 kV
Nie należy zakładać automatycznego zawierania jednego punktu w drugim. Rozporządzenie wymienia je osobno, dlatego jeśli praca obejmuje oba zakresy, oba powinny zostać prawidłowo wskazane we wniosku i świadectwie.
Przed egzaminem sprawdź dokładny zakres punktowy, a po otrzymaniu świadectwa zweryfikuj, czy odpowiada złożonemu wnioskowi.
Napięcie to nie wszystko
Grupa G1 obejmuje także inne kategorie, między innymi urządzenia prądotwórcze, zespoły prądotwórcze powyżej 50 kW, urządzenia elektrotermiczne, sieci oświetlenia ulicznego, urządzenia w wykonaniu przeciwwybuchowym oraz aparaturę kontrolno-pomiarową i automatykę.
Dlatego prawidłowy wniosek nie kończy się na wyborze „do 1 kV”. Powinien odzwierciedlać urządzenia i prace wykonywane na stanowisku.
E, D i pomiary w obu zakresach napięcia
Dla każdego zakresu urządzeń trzeba dobrać stanowisko. E dotyczy wykonywania prac, D ich organizowania i nadzorowania, a czynności kontrolno-pomiarowe muszą zostać wybrane, jeżeli mają być częścią pracy.
Osoba wykonująca pomiary do 1 kV i nadzorująca pracę zespołu może potrzebować innego zestawu wpisów niż osoba wyłącznie montująca urządzenia powyżej 1 kV.
Jak wybrać właściwy zakres
- sprawdź napięcia znamionowe urządzeń, przy których pracujesz
- ustal, czy zakres obejmuje także źródła, automatykę albo urządzenia specjalne
- określ czynności: obsługa, konserwacja, remont, montaż lub pomiary
- wybierz E, D albo oba stanowiska zgodnie z odpowiedzialnością
- skonsultuj niejasny zakres przed opłaceniem wniosku
230 V, 400 V, 1 kV i 15 kV: jak odczytać granicę
1 kV to 1000 V. Napięcia 230 V i 400 V są niższe od 1 kV. Wykaz używa określenia „nie wyższym niż 1 kV”, więc dokładnie 1 kV należy do tego przedziału; 15 kV wymaga już rozpatrzenia zakresu powyżej 1 kV.
Napięcie sprawdzaj w dokumentacji urządzenia lub instalacji, a nie na podstawie wyglądu czy potocznej nazwy. Zakres napięcia to tylko jedna część doboru: oświetlenie uliczne, źródła i urządzenia specjalne mają również własne pozycje wykazu.
Przykład odczytania zakresu świadectwa
Przykład edukacyjny: dokument zawiera stanowisko E, urządzenia i instalacje nie wyższe niż 1 kV oraz montaż. Z samego takiego opisu nie wynika zakres Dozoru, uprawnienie do prac przy 15 kV ani wpis czynności kontrolno-pomiarowych. Każdy z tych elementów trzeba sprawdzić osobno.
Przed nowym zadaniem porównaj dokument z zakresem prac i terminem ważności. Nie dopisuj samodzielnie punktów do istniejącego świadectwa; poszerzenie kwalifikacji wymaga odpowiedniego postępowania przed komisją.